ROZWÓD
Rozwód to orzeczenie sądu rozwiązujące małżeństwo. Rozwód pociąga za sobą wiele skutków – zobacz skutki rozwodu.
SEPARACJA
Separacja jest podobna do rozwodu, jednak nie powoduje ustania małżeństwa – można powiedzieć, że jest to „ograniczony rozwód”. Separacja również wymaga orzeczenia sądu, ale istnieje co najmniej sześć istotnych różnic między separacją a rozwodem. Poza tymi różnicami, opisanymi poniżej, skutki prawne separacji są takie same jak skutki rozwodu.
Pierwsza różnica: prawo do zawarcia nowego małżeństwa
Podstawowa różnica między separacją a rozwodem polega na tym, że po uzyskaniu rozwodu małżonkowie mogą zawrzeć nowe małżeństwo, natomiast w przypadku separacji nie mogą zawrzeć nowego małżeństwa. Separacja może zostać zniesiona, a „stare” małżeństwo zostaje wówczas przywrócone.
Druga różnica: przesłanki
Łatwiej jest uzyskać orzeczenie separacji niż rozwodu, ponieważ w przypadku separacji strony nie muszą udowadniać, że rozkład pożycia małżeńskiego jest trwały (nie ma nadziei na pojednanie małżonków). Wystarczy wykazać, że rozkład pożycia jest zupełny. Ponadto o separację może wystąpić także małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, podczas gdy przy rozwodzie generalnie nie jest to możliwe.
Trzecia różnica: koszt i czas trwania postępowania
Jeżeli małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci, sąd może orzec separację na zgodny wniosek obojga małżonków po jednej rozprawie, za opłatą 100 zł (postępowanie nieprocesowe). Rozwód może trwać dłużej, zwłaszcza gdy ma być orzeczona wina. Ponadto w przypadku rozwodu opłata sądowa wynosi 600 zł (opłata stała).
Czwarta różnica: nazwisko
W ciągu 3 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku rozwodowego małżonek rozwiedziony może, poprzez oświadczenie woli złożone przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, powrócić do nazwiska noszonego przed zawarciem małżeństwa. Małżonek pozostający w separacji nie ma takiej możliwości.
Piąta różnica: czas trwania obowiązku alimentacyjnego
Obowiązek płacenia alimentów na rzecz drugiego małżonka jest w niektórych przypadkach ograniczony do pięciu lat od orzeczenia rozwodu (możliwe jest jednak wystąpienie o przedłużenie tego okresu przez sąd). W przypadku separacji nie ma takiego ograniczenia czasowego.
Szósta różnica: obowiązek wzajemnej pomocy
Po orzeczeniu separacji małżonkowie są zawsze zobowiązani do udzielania sobie pomocy, jeżeli wymagają tego względy słuszności, natomiast w przypadku rozwodu taki obowiązek nie istnieje. W praktyce jednak trudno byłoby dochodzić pomocy od drugiego małżonka, gdyż pojęcie „względów słuszności” jest bardzo nieostre.