Sprawa o rozwód lub separację jest dobrą okazją do szczegółowego uregulowania kwestii władzy rodzicielskiej.
Pozwoli to uniknąć problemów w przyszłości. Sąd ma obowiązek orzec w kwestii władzy rodzicielskiej. Można również żądać ustalenia kontaktów z dzieckiem.
Sąd może uwzględnić porozumienie małżonków co do sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywania kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Co do zasady przyjmuje się, że rodzeństwo powinno być wychowywane razem, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozwiązania.
Władza rodzicielska
Sąd może orzec:
- pozostawienie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom, na ich zgodny wniosek, jeżeli przedstawili porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywania kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, i jest zasadne oczekiwanie, że będą współdziałać w sprawach dziecka,
- powierzenie wykonywania władzy jednemu z rodziców, ograniczając władzę drugiego rodzica do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka,
- ograniczenie władzy rodzicielskiej (np. sąd może zobowiązać rodziców oraz małoletniego do określonego postępowania, ze wskazaniem sposobu kontroli wykonania wydanych zarządzeń, określić, jakich czynności rodzice nie mogą wykonywać bez zezwolenia sądu, lub poddać rodziców innym ograniczeniom, jakim podlega opiekun, poddać wykonywanie władzy rodzicielskiej stałemu nadzorowi kuratora sądowego, skierować małoletniego do organizacji lub instytucji powołanej do przygotowania zawodowego albo do innej placówki sprawującej częściową pieczę nad dziećmi, zarządzić umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej albo w placówce opiekuńczo-wychowawczej),
- zawiesić wykonywanie władzy rodzicielskiej (w razie przemijającej przeszkody w wykonywaniu władzy rodzicielskiej),
- pozbawić władzy rodzicielskiej jednego lub oboje rodziców (jeżeli władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody albo jeżeli rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej lub rażąco zaniedbują swe obowiązki).
Kontakty z dzieckiem
W wyroku kończącym sprawę o separację lub rozwód sąd może ustalić zasady kontaktów z dzieckiem. W praktyce ustala się np. konkretne godziny i dni spotkań, sposób spędzania świąt i ferii.