Większość skutków prawnych separacji można uzyskać także bez orzeczenia sądu. Do skutków tych należą:
Rozdzielność majątkowa
Rozdzielność majątkowa może zostać ustanowiona poprzez umowę majątkową małżeńską (zawartą przed notariuszem). W braku zgody obojga małżonków, wniosek o ustanowienie rozdzielności majątkowej może zostać złożony do sądu (dopuszczalne tylko z ważnych powodów).
Umowy alimentacyjne
Małżonkowie mogą zawrzeć umowę alimentacyjną. Jeżeli taka umowa zostanie sporządzona w formie aktu notarialnego, ma skutek wyroku sądowego (jeśli zobowiązany dobrowolnie podda się egzekucji). W braku zgody obojga małżonków, wniosek o alimenty może zostać złożony do sądu.
Władza rodzicielska, opieka nad dziećmi i kontakty
Wszystkie kwestie związane z władzą rodzicielską mogą zostać uregulowane w postępowaniu sądowym bez konieczności występowania o rozwód lub separację.
Podział mieszkania
Po ustanowieniu rozdzielności majątkowej, podział majątku, w tym podział wspólnego mieszkania małżonków, może zostać dokonany w zwykłej sprawie cywilnej.